ABD’de halı, döşeme ve kumaş temizliğinin yanı sıra, tavan ve duvar temizleme, su baskını/yangın/dumandan kaynaklanan zararın giderilmesi, sert yüzey temizleme, kanal ve oluk temizleme ve tazyikli suyla yıkama gibi sektörler gelişti
Son yıllarda, halı ve döşeme temizleme sektöründe sektörel müşteriler en hızlı gelişen segment olmaktadır. Gün geçtikçe daha fazla okul, restoran, mağaza ve okul sert zemin kaplamalarından yumuşak zemin kaplamalarına geçiş yapıyor ve özellikle de “hasta bina sendromu” ile ilgili endişeler sektörün ticari segmentinde büyük artışa neden oldu
Amerikan Denetleme, Temizleme ve Restorasyon Sertifikası Kurumu IICRC’ye göre kuruma halı ve döşeme temizleme hizmeti veren yaklaşık 30 bin şirket kayıtlı bulunuyor. Bu sayı halen ABD’de de aktif halde bulunan ve kayıtlı olmayan şirketlerle birlikte 40 bini aşmaktadır. Geçen son 5 yılda sektörde çok büyük bir büyüme yaşandı. Şirketlerin bazıları hem kurumsal binalardaki zeminlerin temizliğini hem de halı temizlemesi yapan ve ayrıca sadece konutlardaki halıların temizliğini yapan şirketler olduğundan şirketlerin tam sayısını vermek gerçekten çok zordur. Halı temizleme şirketleri genelde sektörün tek bir yanını kendilerine hedef alır: konut veya kurumsal. Konut hizmetini hedef alan daha fazla şirket vardır. Ayrıca, kayıt dışı gerçekleşen birtakım işler var çünkü temizleyiciler temizledikleri halı için aldıkları nakit ödemeyi Sam Amca’ya bildirmeyebiliyorlar
Konut temizliği bu sektörde elde edilen gelirlerin en büyük kısmını oluşturmaktadır. Temizleme İşletmeleri Kurumu’na göre, birçok şirket büyük şehirlerde faaliyet gösteriyor ve ortalama 5 kişi çalıştırıyor. Bu tür şirketler genelde yalnızca halı temizleme işi yapıyorlar. Daha büyük şirketlerin de yalnızca 10′u hem halı hem döşeme temizliği hizmetlerini birlikte sunmaktadır. Sektörle ilgili araştırma yapan analistler önde gelen sektör danışmanları, sektörel yayınların editörleri ve en büyük 7 acantelik sisteminin başındaki yöneticilerle görüştüler ve ortaya çıkan sonuç şu: Sektörün dağılımı %80 oranında konut temizliği %20 oranında da ticari binaların temizliği şeklinde gerçekleşmektedir. Geçen yıl gerçekleşen 3,5 milyar $’lık gelirin 2,8 milyarı konut sektöründe, 700 milyonu da kurumsal binalar segmentinde gerçekleşmiştir
Bazı şirketler ise daha değişik özel temizlik hizmetlerini ürün yelpazelerine katıyorlar. Halı, döşeme ve kumaş temizliğinin yanı sıra, tavan ve duvar temizleme, su baskını/yangın/dumandan kaynaklanan zararın giderilmesi, sert yüzey temizleme, kanal ve oluk temizleme ve tazyikli suyla yıkama gibi sektörler gelişti. Halı temizliğinde dikkat çeken bir nokta parça halı temizliğinin duvardan duvara halı temizlemeden daha karlı olduğudur: parça halı temizleme ücreti m2′de 3-9 $ arasında değişmektedir. Sektör analistlerinin görüştüğü yöneticiler yapılan konut halıları temizliği işlerinden alınan ücretlerin kurumsal binalarda yapılan temizlik işlerinden alınan ücretlerden daha yüksek olduğunu belirttiler. Konutlardan alınan işler genelde 30 cm2′den 18-20 cent kar kalırken kurumsal binalardaki işlerden ise 30 cm2′de 8-10 cent kalıyor. Sonuç olarak kar marjı daha iyi oluyor. Sektör ikiye bölünmüş durumda; bir yanda bir eve girince mümkün olduğunca çok hizmet satmak için çeşitli oyunlar oynayan düşük fiyatlı temizleyiciler bir yanda ise bu tür oyunlar oynamayan profesyonel temizleyiciler var
Başlıca Trendler ve Sektörel Konular
Sektör analistlerinin önde gelen sektör danışmanları, üreticiler ve halı temizleme şirketleri ile yaptıkları görüşmelerden sektörü yönlendiren birçok değişkenin olduğu ortaya çıktı:
1. Tüketiciler genel olarak artık sağlıkları ve evlerin içindeki havanın kalitesi ve tozsuz bir yaşam ve çalışma ortamı konusunda daha hassaslar. Sonuç olarak, insanların halı temizliğini sıklaştırması ve halı temizleme işinde bir patlamanın olması kaçınılmaz
2. Bu sektörün geleceği ev sektörüne yakından bağlı olduğundan, konut inşaatındaki artışlar halı satışlarını dolayısıyla da halı temizleme şirketlerine talebin artmasına neden olacaktır. Fakat, geçmiş yıllara göre konutlarda daha az halı kullanılıyor. Tüketiciler laminat parke, seramik karolar ve vinil gibi alternatif zemin kaplamalarını seçiyorlar. Ancak, bu kısa süreli olabilir. Çoğu Amerikalı ahşap ve karo zeminleri soğuk bulduğu için üzerlerine örtmek için halı alıyor
3. Halı satışları yalnız ABD’de değil uluslararası pazarda da durma noktasında. Bazı Avrupa ülkelerinde halı satışları %50 düşmüş durumda. Tüketiciler şimdiki halıların kullandıkça kendini belli eden kalitesinin 10-20 yıl önceki halılar kadar iyi olmadığından şikayet ediyorlar. Tarz ve renk değişiklikleri de halıların ömürlerinin daha kısa olmasına katkıda bulunan faktörlerdendir
4. Temizleme sektöründeki en büyük problem iş gücü bulmak çünkü halı temizleme işi insanlara gerçek bir işin verdikleri vermemektedir. İşçiler genelde saat başı ücret alıyor. Bu ücret de saatte 7 ila 12 $ arasında değişmektedir.
Yeni Teknolojinin Etkileri
Sektörel bir yayın olan “Floor Focus”‘a göre 90′lardan bu yana genç yetişkinler her odada halı olması gerektiği yönündeki görüşü pek de benimsemiş gibi görünmüyorlar. ABD’de halının zemin kaplamaları satışındaki payı %80′den %58′e düştü. Wall Street Journal’a göre ise, halı satışlarındaki yıllık büyüme yalnızca %2. “Floor Focus” dergisine göre, laminat parke pazarının toplam değeri 160 milyon $ ve önümüzdeki yıllarda iki ya da üç kat daha da artacağı düşünülüyor
ABD’deki toplam zemin ürünlerinin %70′i halıdır. Toplam geniş tezgah üretimi konut halılarının (%74.9) yaklaşık %56’sı konut sahiplerine, %19′u otel gibi büyük binalara gidiyor. Evler, ofisler, okullar ve diğer kurumlardaki halıların yerine alınan halıların toplam satışlardaki payı %67′dir. Wall Street Journal’da yayınlanan bir makalede tüketicilerin değişen tercihleri ve ahşap zemine yönelişi ele alındı. Bu makalede zemin kaplamlarının türlerine göre satış oranları şöyle sıralanıyordu
• Halı %58.2
• Kilim %13.6
• Vinil %13.0
• Ahşap %7.1
• Seramik %6.1
• Laminat %2.0
Yeni Tehditler
Kısa bir süre önce, büyük halı fabrikalarının gündeminde dikey entegrasyon vardı. ABD’deki tüm halı üretiminin %40′ını tek başına karşılayan Shaw Industries perakende işine iddialı bir giriş yaptı. Shaw kendi mağazalarını açıp küçük dükkanları da satın almaya başladı. Shaw ve diğer büyük üreticiler toplam halı üretiminde dikey entegrasyona gideceklerini açıkladılar. Dikey entegrasyon ile fabrikalar ilk önce elyafı daha sonra halıyı üretip ürünü son kullanıcıya satacak. Ayrıca fabrika halının döşenmesini ve temizlenmesini üstlenecek. Son olarak, fabrika eskidiğinde halıyı alıp geri dönüşümünü yapacak.
Üreticiler bu pazara girmelerinin nedeninin halı temizleyicileri de dahil şu anda piyasada faaliyet gösteren şirketlerin işlerini iyi yapmadığını düşünmeleri olduğunu iddia ediyorlar. Asıl sebep ise üreticilerin düşük halı satışlarını telafi edebilmek için yeni gelir kaynakları bulmaya çalışmalarıdır. Sanırım söylemeye gerek yok, bu projeler gerçekleşirse eğer yerel halı temizleme şirketlerine gerçek bir rakip ortaya çıkacak
Shaw Industries’in bu yıl içinde 100 adet temizleme makinesi alması bekleniyor. Bu rakamın kısa süre içinde 500′ü bulması da beklentiler arasında. Interface ve DuPont’tan da 100 makine bekleniyor. Peki diğer 100 halı üreticisi ne yapacak? Onlar da halı temizleme işine giriyor mu? 1.3 milyar $’lık satışı olan CarpetMax firması perakendecilerine halı temizleme servisi desteği vereceğini açıkladı. Home Depot da halı temizleme işine girmek üzere. Ancak bütün bu konuşmalar biraz erken olabilir. Büyük üreticiler halı temizleme işinin düşündükleri kadar kolay olmadığını gördüler. Küçük halı temizleme şirketleri ile aynı problemleri yaşıyorlar; iş gücünü bulup çalıştırmak. Ayrıca büyük üreticilerin konutlara yönelik iyi müşteri hizmeti vermeleri için öğrenmeleri gereken bazı şeyler var. Kısacası, yerel halı temizleyicileri için temizlik sektörüne giren halı üreticileri ancak uzun vadede bir tehdit oluşturabilecek
